Chat Control is de onofficiële benaming voor een voorgestelde Europese verordening, officieel bekend als de Child Sexual Abuse Regulation (CSAR) ofwel de "Verordening ter voorkoming en bestrijding van seksueel misbruik van kinderen". Het nobele doel van deze wetgeving is het opsporen en bestrijden van online kindermisbruikmateriaal (CSAM) en "grooming" (het online benaderen van kinderen met seksuele bedoelingen).

Er wordt in het debat onderscheid gemaakt tussen twee versies:

• Chat Control 1.0: Een reeds bestaande, tijdelijke uitzonderingsregel die het voor online platforms mogelijk maakt om communicatie en e-mails vrijwillig te scannen op illegale inhoud.
• Chat Control 2.0: Het veelbesproken nieuwe voorstel van de Europese Commissie dat deze scans verplicht en algemeen wil maken voor alle aanbieders van berichtendiensten, e-mail en cloudopslag.

Hoe Chat Control uw privacy beïnvloedt:

• Invoering van massasurveillance: Waar surveillance normaal gesproken een uitzonderlijke maatregel is die door een rechter wordt goedgekeurd bij een concrete verdenking, draait Chat Control 2.0 deze logica om. De wet zou automatische, preventieve en algemene controles verplichten van de communicatie van honderden miljoenen onschuldige burgers, zonder dat er sprake is van enige concrete verdenking.
• Ondermijning van End-to-End Encryptie: Om beveiligde communicatie-apps zoals WhatsApp en Signal te kunnen controleren, steunt het plan op "Client-Side Scanning". Dit betekent dat uw berichten, foto's en video's door een AI-algoritme lokaal op uw eigen apparaat (zoals uw telefoon) worden geanalyseerd voordat ze worden versleuteld en verzonden. Cybersecurity-experts waarschuwen dat dit end-to-end encryptie fundamenteel doorbreekt. Het wordt vergeleken met het installeren van een door de overheid verplicht spyware-programma of een "achterdeur" op elk apparaat, wat ook misbruikt zou kunnen worden door hackers of autoritaire staten.
• Valse beschuldigingen en datalekken: De gebruikte AI-detectiesystemen zijn verre van feilloos en markeren regelmatig onschuldige inhoud, zoals familiefoto's of medische beelden, ten onrechte als verdacht. Deze zogenaamde 'false positives' kunnen ertoe leiden dat de communicatie van onschuldige burgers onterecht bij autoriteiten belandt, wat kan resulteren in traumatische politieonderzoeken en voor bedrijven het risico met zich meebrengt dat vertrouwelijke bedrijfsgeheimen uitlekken.
• Schending van grondrechten: Verschillende juridische instanties, waaronder de Juridische Dienst van de Raad van de EU en de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPB), hebben geconcludeerd dat het voorstel een ernstig risico vormt voor het fundamentele recht op privacy en gegevensbescherming. Zij stellen dat het project leidt tot de facto algemene en ongedifferentieerde surveillance, wat botst met de beginselen van het Europees recht.

Kortom, hoewel het voorstel is opgesteld om kinderen te beschermen, zien critici en privacy-experts het als een gevaarlijk en disproportioneel instrument voor massasurveillance dat de digitale veiligheid en vertrouwelijkheid van de communicatie van iedere burger drastisch inperkt.