Wat is kleiner dan een bacterie, heeft geen hart of hersenen, geen eigen stofwisseling, maar heeft wel de loop van de menselijke geschiedenis volledig veranderd? Juist: het virus! In aflevering 381 van Wetenschap Op Woensdag duiken Istvan, Mario en Minya in de fascinerende en onzichtbare wereld van virussen. We horen vaak over de gevaren, maar wist je dat we zonder virussen niet eens zouden bestaan? Sterker nog: 8% van ons eigen menselijk genoom bestaat uit overblijfselen van oeroude virussen! Van de ontdekking van het tabaksmozaïekvirus tot de wonderlijke werking van bacteriofagen (die eruitzien als mini-maanlanders 🚀) en de toekomst van de virologie: we bespreken het allemaal in deze bomvolle aflevering.

👉 Luister nu via je favoriete podcast-app of praat mee in onze WhatsApp-community!

#Praattafel #WetenschapOpWoensdag #Virussen #Biologie #PodcastNL #Wetenschap

Hosts: Istvan, Mario en Minya

Datum: 8 juli 2026

• Wat is een virus? 🧬

• De basisopbouw van een virus: genetisch materiaal (DNA of RNA) verpakt in een eiwitmantel (capside), soms met een vetlaag (envelope). We bespreken waarom de wetenschap virussen op de grens van 'leven' en 'niet-leven' plaatst.

• De onzichtbare schaal 🔬

• Hoe klein is een virus nu écht? We vergelijken de dikte van een menselijke haar (70.000 nm) met een bacterie (2.000 nm) en het poliovirus (slechts 28 nm). Zonder elektronenmicroscoop zie je ze niet!

• De geschiedenis en ontdekking ⏳

• Hoe de Russische botanicus Dmitri Ivanovski in 1892 per ongeluk de basis legde voor de virologie met zijn onderzoek naar tabaksplanten, en hoe de Nederlander Martinus Beijerinck het in 1898 een Contagium vivum fluidum (levende besmettelijke vloeistof) noemde. Ook de ontdekking van het eerste menselijke virus (gele koorts) door Walter Reed komt voorbij.

• Bacteriofagen: De opruimers van de oceaan 🌊

• Virussen zijn overal en in gigantische aantallen (100 miljard in een liter zeewater!). We bespreken de fagen: virussen die bacteriën eten en daarmee de bacteriële populaties op aarde in bedwang houden.

• Drie theorieën over de oorsprong van virussen 🧠

• Waar komen ze vandaan? We behandelen de ontsnappingstheorie (losgeslagen stukjes DNA/RNA), de reductietheorie (vroegere kleine cellen die parasitair werden) en de virus-eerst-theorie (virussen bestonden vóór de eerste cellen).

• We zijn een beetje virus 🧬🎒

• Hoe virussen onze evolutie hebben gevormd. Zonder geleende virusgenen hadden we waarschijnlijk geen langetermijngeheugen (het Arc-gen) en konden zoogdieren geen placenta vormen om kinderen te baren.

• Bekende virussen onder de loep 🤒

• Een overzicht van verschillende virussoorten: van milde varianten zoals het rhinovirus (verkouden) en parvovirus B19 (vijfde ziekte), tot de grotere gevaren zoals influenza, pokken (officieel uitgeroeid in 1980), hiv, het coronavirus en ebola.

• Blik op de toekomst: Zoonosen en faagtherapie 🔮

• Waarom we in de toekomst rekening moeten houden met meer virusoverdrachten van dier op mens (zoonosen) door ontbossing en klimaatverandering. Daarnaast bespreken we de belofte van faagtherapie als wapen tegen antibioticaresistente bacteriën en de snelle ontwikkeling van mRNA-technologie.

• Discussieer mee in de speciale Wetenschap Op Woensdag sectie van onze WhatsApp-community.

• Vragen of opmerkingen? Mail naar info@praattafel.be of bereik ons via social media.

• Het uitgebreide dossier bij deze uitzending (samengesteld door Minya en Mario) is hier te vinden op praattafel.be.

Corona-proof, kleurrijk en zoals altijd schaamteloos eerlijk: we zijn er weer met een gloednieuwe aflevering van de wekelijkse Praattafel! Deze week schuift Guido Sanders (de 'Bellenman' van Sint-Andries) aan en nemen we de actualiteit weer heerlijk op de korrel.

Wat kun je verwachten?

• Buurtgeheimen uit Sint-Andries: Hoe de 'havermelkbrigade' en gentrificatie de wijk overnemen nu ontmoetingscentrum coSta plat ligt.

• WK-Komedie: Heeft Donald Trump écht de FIFA gebeld om een rode kaart kwijt te schelden voor de match tegen de Rode Duivels? (Spoiler: hetpresidium vergaderde in het hol van de nacht...)

• Waarom sport verboden moet worden: Een hilarisch pedagogisch pleidooi tegen wielrennen ("je kweekt knechten") en pingpong ("pure leedvermaak").

• De Grote Sprookjesquiz: Want ja, het is vandaag de Dag van het Sprookje (en International Kissing Day!).

#DePraattafel #PodcastNL #Antwerpen #SintAndries #Actualiteit #Sprookjesdag #GuidoSanders

Buiten stijgt het kwik, maar aan De Praattafel houden we het hoofd koel (of nou ja, we proberen het). In deze gloednieuwe aflevering vliegen we weer lekker van de hak op de tak. Van zelfrijdende auto’s die huizen binnenrijden tot de schimmige wereld van de ‘finfluencers’ en herinneringen aan ons favoriete jeugdspeelgoed. Zet je airco aan, pak er een koud drankje bij en luister nu naar aflevering 378! 🎧👇📋 Wat bespreken we in deze aflevering?

• Zelfrijdende Tesla’s & Waymo: Een Tesla in Amerika rijdt in 'self-driving' modus een woning binnen. Wie heeft er schuld: de chauffeur of de computer? Daarnaast bespreken we de praktijktest van de peperduure FSD-software in het centrum van Antwerpen én de opmars van de Waymo-robotaxi's.

• De gevaren van 'Finfluencers': Jongeren die zich in de schulden steken door snelle praatjes, of erger nog: influencers die illegale (namaak)medicijnen en vage 'peptide-kuren' promoten. We duiken in de schaduwzijde van de online gezondheidsgoeroes.

• Istvan gaat Chinees: De auto van Istvan is bijna aan vervanging toe. Verrassend genoeg staat er vanmiddag een proefrit gepland in een heuse... Dongfeng. Gaat dit elektrische Chinese hoogstandje de harten aan de tafel veroveren?

• Playmobil verlaat Duitsland: Het iconische speelgoedmerk sluit de deuren van de laatste fabriek in thuishaven Duitsland. Een discussie over stijgende loonkosten en 'shareholder value'.

• De Grote Praattafel Speelgoedquiz: De heren testen hun kennis (en herinneringen) rondom aardbevingen, maar blikken daarnaast nostalgisch terug op hun eigen jeugd. Wat was favoriet? Meccano, Fischertechnik, treintjes, of... doktertje spelen met de buurtmeisjes?

• Tabaksreuzen en AI-manipulatie: Hoe de tabaksindustrie kunstmatige intelligentie inzet om publieke opinies en Europese regelgeving rondom vapen en roken stiekem te beïnvloeden via QR-codes.

• Reizen met de nachttrein: Van Brussel naar Salzburg of de nieuwe verbinding naar Milaan; is de slaaptrein een ultiem relaxed alternatief of een slapeloze nachtmerrie?