Z okazji Światowego Dnia Oceanów Konrad Marciniak, sędzia Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza opowiada o tym, jak regulujemy relacje między państwami na oceanach. Jaki wpływ rekomendacje Trybunału mają na światową ochronę środowiska? I dlaczego niektóre pilne kwestie - takie jak blokowanie Cieśniny Ormuz - nie są rozpatrywane przez znajdujący się w Hamburgu międzynarodowy sąd? O prawo morza sędziego Marciniaka pyta Bartosz Pergół

(Fot. Matteo Bernardis on Unsplash)

Wyniki ewaluacji, biorącej pod uwagę działalność naukową i pozanaukową pracowników, zadecyduje o finansowaniu jednostek badawczych na kolejne lata. To dobra okazja, żeby spojrzeć na naukę z nieco większego dystansu i zadać sobie pytanie czy funkcjonujemy w najlepszym z możliwych systemów. Rozmowę z dr Agnieszką Żok z Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu prowadzi Kacper Koźluk.

Zuzanna Kowalik z Instytutu Badań Strukturalnych i Uniwersytetu Warszawskiego opowiada o zagrożeniach psychospołecznych w pracy. Czemu cały czas je ignorujemy, chociaż badania od lat pokazują jak szybko i drastycznie złe warunki pracy - stres, nadmierne obciążenie zadaniami, niewłaściwe zarządzanie - potrafią zniszczyć nasze zdrowie? Chociaż pierwsze ustalenia w tej sprawie w Europie sięgają 2004 roku, dopiero tegoroczna inicjatywa Parlamentu Europejskiego może przynieść faktyczną zmianę w Unii i w Polsce. O problemie zdrowia psychicznego w pracy i nadchodzących unijnych regulacjach w tym zakresie socjolożka opowiada Bartoszowi Pergołowi.

(Fot. Vitaly Gariev on Unsplash)

Z dr. Wojciechem Danowskim z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego rozmawiamy o mniej niż mikroskopijnych cząsteczkach, które, wykonując określoną pracę, zachowują się jak molekularne maszyny i takim też mianem są określane. O obecnych badaniach i przyszłych zastosowaniach opowiada Kacprowi Koźlukowi.

Nastolatkowie korzystają ze sztucznej inteligencji w celu nauki oraz wykonywania prac do szkoły, ale także rozmawiają z chatbotami. Część z nich uważa, że takie rozmowy są lepsze od rozmów z prawdziwymi ludźmi. W jaki sposób wyręczanie się AI wpływa na plastyczny umysł nastolatków i jakie społeczne konsekwencje mają relacje z chatbotami? Te i inne pytania Kuba Łasicki zadał Katarzynie Gańko - starszej specjalistce ds. programów edukacyjno-informacyjnych NASK.

Najszybciej zmieniają się nie lasy ani łąki, lecz szczyty gór; wraz z przystosowanymi do chłodu roślinami znika też bioróżnorodność. Prawdziwy problem narasta jednak tam, gdzie zmiany są najmniej widoczne. Pod koronami drzew leśne runo trwa w klimacie, który poza lasem odchodzi już w zapomnienie. Co stanie się, gdy ta chłodząca osłona pęknie? Wyniki opublikowanych w „Nature” badań omawia ich prof. Bogdan Jaroszewicz, kierownik Białowieskiej Stacji Geobotanicznej Uniwersytetu Warszawskiego. Pyta Maks Walewski

Czy rzeczywiście Polska jest jednym z liderów pod względem liczby samochodów w Europie i od czego zależą nasze zachowania transportowe - m. in. o tym mówi raport "Co nas porusza?". Kuba Łasicki rozmawia z jednym z jego autorów, dr Michałem Czepkiewiczem z EUROREG-u Uniwersytetu Warszawskiego.